ಪಾಠ ಹೇಳುವವರಿಂದ ಸಮಾಜ ಕಟ್ಟುವವರವರೆಗೆ...

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಡಾ. ಸರ್ವಪಳ್ಳಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಈ ದಿನವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅಪಾರ ಗೌರವವೇ ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ.

ಡಾ. ಸರ್ವಪಳ್ಳಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ, ಲೇಖಕ ಹಾಗೂ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1888ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಟ್ಟಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಡತನದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅವರು ಮುಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತು ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ನಡುವೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ’, ‘ದಿ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟಾಗೋರ್ ’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. 1952ರಿಂದ 1962ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ 1962ರಿಂದ 1967ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1954ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.

ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ; ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ತಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಬದಲು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಪರಂಪರೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1975ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 17ರಂದು ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಣೀಯವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಬಂದಾಗ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯಗಳು, ಸನ್ಮಾನಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕೇ? ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಎಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ವರೂಪ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತ್ಮಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವ ದಿನವಾಗಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಕ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿ ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯೂ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿವೇಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಕವನ್ನು ಮೌಲ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾನವೀಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅಗತ್ಯ. ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಕರ ನಿಜವಾದ ಪಾತ್ರ. ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಂಕ, ರ‍್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ 95 ಅಂಕ ಗಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸೋಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಪಡೆದವನು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆಯೇ? ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಗೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಗೆದ್ದ ನಂತರವೂ ಉತ್ತಮ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶದ ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮಯ, ತರಬೇತಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಸಮಾಜ ನೀಡಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಮನುಷ್ಯರು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು ಎಂದಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಎಂದರೆ ಕುರುಡು ವಿಧೇಯತೆ ಅಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ, ಭೇದಭಾವ ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಖಂಡಿಸಬೇಕು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನೇ ಹೊಣೆ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮಗುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ, ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.

ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಪರಸ್ಪರ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡುವವರಲ್ಲ; ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳು. ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಪೂರ್ಣ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹೇರದೆ, ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರಗಳು ಉತ್ತರ ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು, ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಕಲಿಯಲು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನ ಯಶಸ್ಸು ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಡೆದ ಅಂಕ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ “ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಲು ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಲಿಸಿದರು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತೇನು?

“ಗುರು ದೇವೋಭವ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರೂ ಮನುಷ್ಯರು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ದೇವರಷ್ಟು ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಮನುಷ್ಯನಷ್ಟು ಗೌರವವನ್ನೂ ಕೊಡದ ಸಮಾಜ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಹೂವು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು? ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಕೇವಲ ಹೂವು, ಶುಭಾಶಯ ಮತ್ತು ಸನ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಬಾರದು. ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಗೌರವ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಕಲ್ಪವಾಗಬೇಕು.

ಶಿಕ್ಷಕನ ನಿಜವಾದ ಸ್ಮಾರಕ ಶಾಲೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಫಲಕದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಚಿಂತಿಸಲು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗದೆ, ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಕಲ್ಪದ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ. ವನಜಾಕ್ಷಿ ಪಿ ಚೆಂಬ್ರಕಾನ