ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯತೆ

ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಿಕಾರಂಗವನ್ನು 'ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದ ಅಂಕುಡೊಂಕುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 29 ರಂದು 'ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ದಿನ'ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

 ಜನವರಿ 29, 1780 ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮುದ್ರಿತ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ 'ಹಿಕೀಸ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಗೆಜೆಟ್' (Hicky's Bengal Gazette) ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಐರಿಶ್ ಪ್ರಜೆಯಾದ ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ ಅವರು ಇದನ್ನು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು 'ಭಾರತೀಯ  ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪಿತಾಮಹ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದನಿ ಎತ್ತುವುದು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ಜನಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಜನರಿಗೆ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಈ  ದಿನ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮವು ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಈ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಷ್ಠಾವಂತ ವರದಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಬೀರುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಈ ದಿನ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಕೇವಲ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಕಾಗದದ ತುಣುಕುಗಳಲ್ಲ; ಅವು ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರಗಳು.  ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ: ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು: ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಿಡುಗುಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಧ್ವನಿಯಾಗುವುದು: ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಲು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಹಕಾರಿ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ: ರಾಜಕೀಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕ್ರೀಡೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ 'ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳು' (Fake News) ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೇಗಕ್ಕೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುತ್ತಾ, ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಂತಿವೆ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಬೆಳೆದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಮುಂಜಾನೆ ಕಾಫಿಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರಿಕೆ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವು ಜನರಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ   ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠ ವರದಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.

"ಲೇಖನಿ ಖಡ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹರಿತ" ಎಂಬ ಮಾತು ಇಂದಿಗೂ ಸತ್ಯ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಬದಲಾದರೂ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಾವಿಲ್ಲ. ನಕಲಿ ಸುದ್ದಿಗಳ (Fake News) ಈ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಓದುಗರ ಮೇಲಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಸೂರ್ಯೋದಯದೊಂದಿಗೆ ಮನೆಮನೆಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯು ಸಮಾಜದ ಜೀವನಾಡಿ! ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ ಹಚ್ಚಿದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ದೀಪವು ಇಂದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ಪಯಣವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವೇ 'ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ದಿನ'.

ವನಜಾಕ್ಷಿ ಪಿ ಚೆಂಬ್ರಕಾನ