ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿ ಪುರುಷ ನೇತಾಜಿಯ ನೆನೆಯುವ ಪರಾಕ್ರಮ ದಿನ

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಜರಾಮರ. ತಮ್ಮ ಅದಮ್ಯ ಸಾಹಸ, ದಿಟ್ಟ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಅಪ್ರತಿಮ ದೇಶಪ್ರೇಮದಿಂದ 'ನೇತಾಜಿ' ಎಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾದವರು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಜನವರಿ 23 ನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 'ಪರಾಕ್ರಮ ದಿನ' ಎಂದು ಆಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವೀರತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು 1897ರ ಜನವರಿ 23ರಂದು ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಾನಕಿನಾಥ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವತಿ ದೇವಿ ಇವರ ಪೋಷಕರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತರಾಗಿದ್ದ ಸುಭಾಷ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಾದ ಐ.ಸಿ.ಎಸ್ (ICS) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಐಸಿಎಸ್ (ICS) ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ, ದೇಶಸೇವೆಯ ಮುಂದೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸುಖ ಭೋಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು ಅವರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ (ICS) ಸೇರುವುದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬೋಸ್ ಅವರು 1920 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೪ನೇ ರಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ, "ಯಾರೋ ಬರೆದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ನಾನು ನಿಷ್ಠನಾಗಿರಲಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಗುಲಾಮನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರೆ" ಎಂದು  ಆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ  ದೇಶಸೇವೆಗಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದರು.

ನೇತಾಜಿಯವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳ ನೆರವು ಪಡೆದು, ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ 'ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಫೌಜ್' (ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯ) ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ವಿದೇಶೀ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಫೌಜ್ (INA) ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ನೇತಾಜಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರ "ನೀವು ನನಗೆ ರಕ್ತ ಕೊಡಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಂದುಕೊಡುತ್ತೇನೆ" (Give me blood, and I shall give you freedom) ಮತ್ತು "ಜೈ ಹಿಂದ್" ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುದಿಸುತ್ತವೆ. ನೇತಾಜಿಯವರು ಕೇವಲ ಸೈನ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಕಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21, 1943 ರಂದು ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ 'ಆಜಾದ್ ಹಿಂದ್ ಸರ್ಕಾರ' ಎಂಬ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂಬತ್ತು ದೇಶಗಳು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದವು. ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಬ್ಯಾಂಕ್, ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳೂ ಇದ್ದವು.

ಜಪಾನ್ ಸೈನ್ಯದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೇತಾಜಿಯವರು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಭೂಭಾಗಗಳು. ನೇತಾಜಿಯವರು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ 'ಶಹೀದ್' ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ 'ಸ್ವರಾಜ್' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನೇತಾಜಿಯವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ  ಅಂಡಮಾನ್‌ನ 'ರಾಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್' ಅನ್ನು 'ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್  ಬೋಸ್ ದ್ವೀಪ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

 ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿಯವರ ೧೨೫ನೇ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ದಿನವನ್ನು 'ಪರಾಕ್ರಮ ದಿನ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ದಿನವು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನೇತಾಜಿಯವರ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು, ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮೂಲಕ ಯುವಶಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುವುದು, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ 'ಭಾರತೀಯ' ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಸೈನ್ಯ ಕಟ್ಟಿದ ನೇತಾಜಿಯವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾರುವುದು ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬೋಸ್ ಅವರ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಇದು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನೇತಾಜಿಯವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನಲ್ಲದೆ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಜಾತಿ-ಮತದ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ 'ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ರೆಜಿಮೆಂಟ್' ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಇದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸೆಹಗಲ್ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವದ ಸೈನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಕೀರ್ತಿ ಬೋಸ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.  

 ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾಗದ್ದು. ಅವರು ತೋರಿದ ಪರಾಕ್ರಮ, ಸಂಘಟನಾ ಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾದ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್ ಬಳಿ ಅವರ ಭವ್ಯವಾದ ಹೊಲೊಗ್ರಾಮ್ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೇತಾಜಿಯವರ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಗೌಪ್ಯ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. 

ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅವರು ಒಂದು ಅದಮ್ಯ ಶಕ್ತಿ. 'ಪರಾಕ್ರಮ ದಿನ'ವು ಅವರ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಗೌರವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನವ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.  'ಪರಾಕ್ರಮ ದಿನ'ವು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಆಚರಣೆಯಾಗದೆ, ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕಲ್ಪದ ದಿನವಾಗಲಿ. ಶಿಸ್ತು, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವವೇ ಅವರ ಜೀವನದ ಮಂತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಜ್ವಾಲೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉರಿಯುತ್ತಿರಲಿ. 

  'ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಡಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಆತನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ಜೀವಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ' - ನೇತಾಜಿ

ಬರಹ : ವನಜಾಕ್ಷಿ ಪಿ. ಚೆಂಬ್ರಕಾನ

ಸಹ ಸಂಪಾದಕಿ - ವಿಶೇಷ ಚಾನೆಲ್ ಮೀಡಿಯಾ