ನಂಬಿಕೆ ಕೌತುಕದ ಆಕಾಶ ವಿಸ್ಮಯ ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣ ಇಂದು

 

ಅನಂತವಾದ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಸ್ಮಯಗಳ ಆಗರ. ಮಾನವನ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಸದಾ ಕೆರಳಿಸುವ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ 'ಗ್ರಹಣ' ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾದ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಸೌರಮಂಡಲದ ಸದಸ್ಯರಾದ ಸೂರ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರು ತಮ್ಮ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದೇ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಈ ನೆರಳಿನಾಟವನ್ನೇ ನಾವು ಗ್ರಹಣ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗ್ರಹಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಭಯ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲಗಳು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೇ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿವೆ. ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಾಹು-ಕೇತುಗಳ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಆಕಾಶದ ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವ. 

ಸೃಷ್ಠಿಯ  ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣ  ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾದದ್ದು. ಸೂರ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಒಂದೇ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಾಗ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ: ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ.

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಚಂದ್ರ ಬಂದಾಗ, ಚಂದ್ರನ ನೆರಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದ ವಿಧಗಳು:

ಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ: ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆಮಾಡಿದಾಗ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಕೇವಲ ಬೆಳಕಿನ ವಲಯ (Corona) ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾರ್ಶ್ವ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ: ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಕಂಕಣ ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣ: ಚಂದ್ರನು ಸೂರ್ಯನ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಮಾಚಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.

ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ನಡುವೆ ಭೂಮಿ ಬಂದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ನೆರಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣದ ವಿಧಗಳು:

ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ: ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆರಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಚಂದ್ರನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ (Blood Moon) ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಪಾರ್ಶ್ವ ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ: ಚಂದ್ರನ ಒಂದು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿಯ ನೆರಳು ಬಿದ್ದಾಗ.

ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯ

ನೇರ ದರ್ಶನ ಬೇಡ, ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಾರದು. ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ರೆಟಿನಾಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸೌರ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಐಎಸ್‌ಒ (ISO) ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕನ್ನಡಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೋಡಬಹುದು.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಗ್ರಹಣವು ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ರಿಯೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆಯಾದರೂ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲಘು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ.     

ಪ್ರತಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ಗ್ರಹಣಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದೇ ಸರಳ ರೇಖೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಹಣ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು 2026ರ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದು ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣ ಗೋಚರವಾಗಲಿದೆ.

ಇಂದಿನ ಗ್ರಹಣದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು 

ಸಮಯ (IST - ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಮಾನ):

ಗ್ರಹಣ ಆರಂಭ: ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 03:20

ಖಗ್ರಾಸ (Total Phase) ಆರಂಭ: ಸಾಯಂಕಾಲ  04:34

ಗರಿಷ್ಠ ಗ್ರಹಣ: ಸಾಯಂ. 05:03 

ಖಗ್ರಾಸ ಅಂತ್ಯ: ಸಾಯಂ.  05:32 

ಗ್ರಹಣ ಅಂತ್ಯ: ಸಂಜೆ  06:47

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ಸಮಯ: ಚಂದ್ರನು ಸಾಯಂಕಾಲ  06:26  ರ ನಂತರ ಗೋಚರಿಸಲಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ಗೋಚರತೆ 06:33 ರಿಂದ 06:40  ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಬ್ಲಡ್ ಮೂನ್ (Blood Moon): ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ವಕ್ರೀಭವಿಸುವುದರಿಂದ ಚಂದ್ರನು ತಾಮ್ರದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಾನೆ.

 ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಹಣವು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ (ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ಗುವಾಹಟಿ) ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಹಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರೋದಯದ ನಂತರ ಪಾರ್ಶ್ವ ಗ್ರಹಣದ ಅಂತ್ಯದ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.           

ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದಂತಲ್ಲದೆ, ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ನೋಡಲು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಕನ್ನಡಕಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

 ಗ್ರಹಣಗಳು ಕೇವಲ ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರ ನಡುವಿನ ನೆರಳಿನಾಟವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯಗಳು. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮನುಕುಲವನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ನಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಇಂದಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವೋ, ಚಂದ್ರ ಗ್ರಹಣದಂತಹ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸವಿಯುವುದು ಅಷ್ಟೇ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಅಪರೂಪದ ಕ್ಷಣಗಳು ನಮಗೆ ಈ ವಿಶಾಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಂಗ್ರಹ ಲೇಖನ